Kwiaty lipy zbiera się od połowy czerwca do początku lipca. Lipa szerokolistna zwykle kwitnie wcześniej, około połowy czerwca, a lipa drobnolistna pod koniec czerwca i na początku lipca. Najlepszy moment przypada wtedy, gdy kwiaty są świeżo rozwinięte, ale jeszcze nie przekwitają.
Kiedy zbierać kwiat lipy?
Dokładny termin zależy od gatunku, regionu i pogody w danym roku. Lipa szerokolistna, często sadzona w ogrodach, rozpoczyna kwitnienie zwykle w połowie czerwca. Lipa drobnolistna zakwita nieco później, najczęściej pod koniec czerwca, a czasem dopiero w pierwszych dniach lipca. Jej kwiatostany mogą pojawiać się obficiej, dlatego warto obserwować konkretne drzewa zamiast kierować się wyłącznie datą w kalendarzu.
Okno zbioru jest krótkie. Gdy na drzewie pojawia się intensywny, miodowy zapach, a w koronie słychać pszczoły, warto sprawdzić kwiatostany. Nie trzeba czekać, aż wszystkie kwiaty rozwiną się jednocześnie, ponieważ część z nich może już wtedy zaczynać przekwitać.
Jak rozpoznać dobry moment na zbiór?
Najlepszy surowiec tworzą kwiatostany świeże, jędrne i dopiero w pełni rozwinięte. Kwiaty nie powinny być zwiędłe, brązowiejące ani osypujące się. Zbiór najlepiej zaplanować na suchy, słoneczny dzień, po odparowaniu porannej rosy. Wilgotne kwiaty łatwiej się zagrzewają i mogą spleśnieć podczas późniejszego suszenia.
Przed zerwaniem oceń kilka kwiatostanów z różnych części korony. Na zbiór nadają się te, które wyglądają świeżo i nie mają śladów uszkodzeń. Pomocne są następujące kryteria:
- Kwiaty są w pełni rozwinięte, lecz nie przekwitłe.
- Płatki zachowują naturalny, jasny kolor i nie są zwiędłe.
- Kwiatostany są suche, bez kropli deszczu i rosy.
- Nie widać na nich pleśni, brązowych plam ani dużej liczby owadów.
Nie warto zbierać tuż po deszczu ani w czasie wilgotnej pogody. Suchy surowiec lepiej zachowuje aromat, a mniejsza ilość wilgoci ogranicza ryzyko jego zepsucia.
Jak zbierać kwiaty lipy i wybrać miejsce?
Kwiatostan zrywaj delikatnie, najlepiej palcami albo małymi nożyczkami. Zbieraj go razem z szypułką i charakterystycznym przyłodyżkowym listkiem, nazywanym podsadką. To właśnie ten jasny listek przy kwiatostanie pomaga rozpoznać surowiec przeznaczony do zbioru. Nie obłamuj gałęzi i nie zrywaj całych skupisk pąków, ponieważ osłabia to drzewo i ogranicza jego kwitnienie.
Pracę można przeprowadzić w kilku krokach:
- Wybierz suche kwiatostany z części drzewa, do których możesz dosięgnąć bez łamania gałęzi.
- Odcinaj lub odrywaj pojedyncze kwiatostany wraz z podsadką i krótką szypułką.
- Odkładaj je luźno do przewiewnego koszyka lub papierowej torby, zamiast ugniatać w szczelnym worku.
- Po zakończeniu zbioru jak najszybciej przejrzyj kwiaty i usuń zanieczyszczenia oraz uszkodzone fragmenty.
Nie zbieraj kwiatów lipy z drzew rosnących przy ruchliwych drogach, w centrach miast, przy parkingach ani w miejscach silnie zapylonych. Kwiatostany mogą zatrzymywać zanieczyszczenia pochodzące ze spalin, pyłu i gleby, w tym metale ciężkie. Wybierz drzewo z dala od intensywnego ruchu samochodowego, oprysków i innych źródeł skażenia. Samo opłukanie kwiatów nie usuwa wszystkich zanieczyszczeń, dlatego czysta lokalizacja ma większe znaczenie niż późniejsze mycie.
Co zrobić zaraz po zerwaniu?
Po zbiorze nie zostawiaj kwiatów w grubą warstwą ani w zamkniętej torbie. Świeże kwiatostany szybko tracą aromat, gdy są ściśnięte i pozostają wilgotne. Jak najszybciej rozłóż je cienko do suszenia w suchym, przewiewnym i zacienionym miejscu. Czas od zerwania do rozpoczęcia suszenia ma bezpośredni wpływ na jakość surowca.
Najprostsza zasada brzmi: obserwuj lipę od połowy czerwca, zbieraj w pogodny dzień wtedy, gdy kwiaty są świeżo rozwinięte, i wybieraj wyłącznie czyste drzewa rosnące z dala od źródeł zanieczyszczeń.
