Gorczycę białą na nasiona sieje się wczesną wiosną, zwykle od końca marca do połowy kwietnia. Jako poplon wysiewa się ją po żniwach, najlepiej od końca lipca do połowy sierpnia. O powodzeniu uprawy decyduje jednak nie sama data, lecz także wilgotność i temperatura gleby.
| Przeznaczenie | Optymalny termin | Norma wysiewu (kg/ha) |
|---|---|---|
| Poplon ścierniskowy | Koniec lipca – połowa sierpnia | 10–15 |
| Gorczyca na nasiona | Koniec marca – połowa kwietnia | 5–9 |
| Poplon przy opóźnionym siewie | Druga połowa sierpnia, wyjątkowo później | Do około 20 |
Jak siać gorczycę na poplon?
Gorczycę białą na poplon wysiewa się po zbiorze przedplonu, najczęściej od końca lipca do połowy sierpnia. W tym terminie roślina ma jeszcze około 6–8 tygodni na rozwój przed nadejściem jesiennych przymrozków. Siew wykonany możliwie szybko po żniwach sprzyja uzyskaniu dużej masy zielonej i lepszemu pokryciu gleby.
Przed siewem trzeba wykonać uprawkę pożniwną. Najpierw warto płytko spulchnić ściernisko, aby przerwać parowanie i pobudzić osypane nasiona chwastów do wschodów. Po około dwóch tygodniach można wykonać kolejny zabieg, a następnie przygotować wyrównane i płytko doprawione stanowisko. Nasiona powinny trafić na głębokość około 1–2 cm.
W czystym siewie najczęściej stosuje się 10–15 kg nasion na hektar. Przy opóźnieniu terminu lub siewie rzutowym norma może być większa, ponieważ część nasion trafia nierównomiernie do gleby. W mieszankach międzyplonowych ilość gorczycy trzeba dopasować do pozostałych gatunków, aby nie zdominowała całej uprawy.
Zbyt późny siew, szczególnie we wrześniu, jest ryzykowny. Rośliny mają wtedy za mało czasu na rozwój, przez co wytwarzają małą biomasę i słabiej spełniają funkcję ochronną. Przy późnym terminie może pojawić się także zdrewnienie łodyg oraz gorsza jakość materiału przeznaczonego do przyorania. Najczęstsze skutki opóźnienia to:
- mała masa zielona przed nadejściem przymrozków,
- zdrewniałe łodygi i wolniejsza mineralizacja resztek,
- słabsze pokrycie gleby i gorsze tłumienie chwastów,
- mniejsza skuteczność właściwości fitosanitarnych niektórych odmian.
Kiedy siać gorczycę na nasiona?
Gorczyca biała uprawiana na nasiona jest rośliną jarą. Sieje się ją w terminie zbliżonym do siewu zbóż jarych, najczęściej od końca marca do połowy kwietnia. W praktyce należy wjechać w pole tak wcześnie, jak pozwala na to stan gleby – powinna być dostatecznie obeschnięta, ogrzana i przygotowana do płytkiego siewu.
Wczesny termin ogranicza ryzyko suszy w późniejszych fazach rozwoju, gdy roślina tworzy rozgałęzienia, pąki i łuszczyny. Zbyt późny siew może prowadzić do słabszego wzrostu, mniejszej liczby rozgałęzień oraz niższego zawiązywania łuszczyn. Trzeba jednak poczekać, aż gleba będzie możliwa do uprawy, aby nie zniszczyć jej struktury przez wjazd ciężkiego sprzętu.
Na plantacji nasiennej gorczycy białej stosuje się zwykle 5–9 kg nasion na hektar, w rozstawie około 20–40 cm. Głębokość siewu wynosi przeważnie 2–3 cm. Nie należy przesadzać z obsadą, ponieważ zbyt gęsty łan silniej konkuruje o wodę i składniki pokarmowe, a także łatwiej wylega. W okresie pąkowania i kwitnienia plantację trzeba obserwować pod kątem szkodników, zwłaszcza słodyszka rzepakowego.
Jakie warunki sprzyjają kiełkowaniu?
Gorczyca kiełkuje szybko, ale nasiona muszą mieć dostęp do wilgoci. Najlepiej wysiewać ją w glebę, która zachowała wilgoć po opadach. Jako orientacyjny poziom przyjmuje się około 10–15 mm opadów, choć znaczenie ma także rodzaj gleby, jej podsiąkanie i sposób przygotowania stanowiska.
Po siewie na przesuszonym polu pomocne może być wałowanie. Zabieg dociska glebę do nasion, poprawia podsiąkanie wody i wyrównuje kontakt materiału siewnego z podłożem. Nie należy jednak wałować gleby nadmiernie mokrej, ponieważ można ją zasklepić i utrudnić wschody.
Przed siewem sprawdź przede wszystkim następujące czynniki:
- wilgotność gleby i możliwość podsiąkania wody,
- wyrównanie oraz płytkie doprawienie stanowiska,
- temperaturę gleby, szczególnie przy siewie wiosennym,
- przepuszczalność podłoża i brak zastoin wodnych.
Gorczyca najlepiej rośnie na glebach przewiewnych, zasobnych w wapń i umiarkowanie wilgotnych, o odczynie około pH 5,8–6,8. Należy unikać stanowisk bardzo lekkich i przesuszonych, na których roślina może nie wytworzyć odpowiedniej biomasy. Nie powinno się jej także siać po rzepaku ani innych roślinach kapustowatych. Taki dobór przedplonu zwiększa ryzyko kumulacji chorób, w tym kiły kapusty.
Termin siewu zależy od celu uprawy
Decyzję można sprowadzić do prostego rozróżnienia: na nasiona siej gorczycę wiosną, a na poplon – możliwie szybko po żniwach. W obu przypadkach data kalendarzowa jest tylko wskazówką. Jeśli gleba jest sucha, lepiej poczekać na opady niż wysiać nasiona w pył. Z kolei przy opóźnionym siewie poplonu nie należy zwlekać z przygotowaniem stanowiska, ponieważ każdy stracony tydzień ogranicza końcową biomasę.
