Facelię na poplon najlepiej siać możliwie szybko po zbiorze przedplonu, od połowy lipca do połowy sierpnia. W północno-wschodniej Polsce siew powinien zakończyć się około 5 sierpnia, w centrum do 10 sierpnia, a w zachodniej, wschodniej i południowo-zachodniej części kraju najpóźniej do 15 sierpnia. Późniejszy termin wyraźnie ogranicza przyrost zielonej masy i obniża wartość facelii jako zielonego nawozu.
Facelia na poplon – kiedy siać w poszczególnych regionach?
Termin zależy od długości okresu wegetacji i lokalnych warunków wilgotnościowych. Roślina potrzebuje czasu na wytworzenie zwartego łanu oraz biomasy przed nadejściem jesiennych chłodów. Dlatego nie należy czekać z siewem do końca żniw, jeśli pole po przedplonie można przygotować wcześniej.
| Region Polski | Ostateczny termin siewu |
|---|---|
| Północno-wschodni | do 5 sierpnia |
| Centralny | do 10 sierpnia |
| Wschodni, zachodni i południowo-zachodni | do 15 sierpnia |
Najlepszy efekt daje siew wykonany zaraz po zbiorze przedplonu. Opóźnienie po połowie sierpnia może sprawić, że facelia nie zdąży rozwinąć odpowiedniej masy przed zimą. W rezultacie poplon słabiej chroni glebę, dostarcza mniej materii organicznej i ma mniejsze znaczenie nawozowe.
Jak założyć poplon z facelii?
Facelia ma drobne nasiona, dlatego wymaga wyrównanego pola i płytkiego, starannego siewu. Przy zakładaniu międzyplonu kolejne prace można wykonać w następującej kolejności:
- Przygotuj pole – po zbiorze przedplonu wykonaj podorywkę, a następnie dopraw glebę agregatem uprawowym. Powierzchnia powinna być wyrównana, bez dużych brył i resztek utrudniających pracę siewnika.
- Ustal normę wysiewu – na poplon przeznacz około 10–15 kg nasion na hektar. Wyższa norma niż przy uprawie na nasiona pomaga uzyskać gęsty łan i szybsze zakrycie gleby.
- Wysiej nasiona płytko – umieść je na głębokości około 1–2 cm. Facelię można wysiewać siewnikiem zbożowym, o ile pozwala on równomiernie rozprowadzić drobny materiał siewny.
- Przykryj nasiona ziemią – po siewie dopilnuj, aby nasiona miały kontakt z wilgotną glebą i zostały dokładnie przykryte. W razie potrzeby zastosuj wałowanie, zwłaszcza gdy wierzchnia warstwa jest przesuszona.
Nie siej facelii zbyt głęboko. Nasiona potrzebują ciemności do kiełkowania, ale przy nadmiernym przykryciu mogą mieć problem z przebiciem się na powierzchnię. Głębszy siew często powoduje nierówne wschody i przerzedzenie łanu.
Dlaczego warto wybrać facelię na poplon?
Facelia błękitna szybko rośnie i w sprzyjających warunkach wytwarza dużą ilość zielonej masy. Jej korzenie spulchniają wierzchnią warstwę gleby, a liście ograniczają parowanie i osłaniają powierzchnię pola.
Najważniejsze korzyści z wysiewu facelii jako międzyplonu to:
- ograniczenie rozwoju mątwika burakowego i korzystny wpływ fitosanitarny w płodozmianie,
- poprawa struktury gleby dzięki intensywnemu systemowi korzeniowemu,
- ochrona powierzchni pola przed erozją wodną i wietrzną,
- szybki przyrost biomasy, szczególnie przy wczesnym siewie po żniwach.
Facelia może być także składnikiem mieszanki poplonowej, na przykład z wyką, seradelą, łubinem lub gorczycą. W takim wariancie trzeba uwzględnić wymagania wszystkich roślin i odpowiednio zmniejszyć ilość nasion facelii w stosunku do siewu czystego.
Jak przygotować facelię do przyorania?
Zieloną masę można przyorać bezpośrednio albo wcześniej rozdrobnić. Drugie rozwiązanie ułatwia równomierne wymieszanie resztek z glebą, szczególnie gdy rośliny są wysokie lub tworzą gęsty łan. Facelia jest krucha i zazwyczaj łatwo poddaje się rozdrabnianiu oraz przyoraniu.
Zabieg wykonaj dokładnie, tak aby resztki roślinne znalazły się pod powierzchnią gleby. Pozostawione na wierzchu łodygi mogą ukorzenić się ponownie i wiosną „odbić”, powodując zachwaszczenie pola. Problem jest większy, gdy facelia została skoszona niedbale albo pług nie przykrył całej biomasy.
Termin przyorania trzeba dopasować do planowanej rośliny następczej i warunków glebowych. Nie należy czekać zbyt długo, jeśli rośliny zaczynają tworzyć dojrzałe nasiona, ponieważ część z nich może się osypać. Przy prawidłowym rozdrobnieniu i przykryciu facelia szybko ulega rozkładowi, a jej masa organiczna zasila glebę przed kolejną uprawą.
Najprostsza zasada jest taka: im wcześniej po żniwach wysiejesz facelię, tym więcej biomasy uzyskasz. W praktyce o powodzeniu poplonu decydują trzy elementy – termin do połowy sierpnia, norma 10–15 kg/ha oraz płytki siew na dobrze przygotowanym polu.
