Pigwowca najlepiej zbierać na przełomie września i października, gdy owoce są w pełni żółte, intensywnie pachną i łatwo odchodzą od szypułek. Nie należy czekać, aż przemarzną na krzewie. Mróz może uszkodzić ich miąższ, sprzyjać brązowieniu i gniciu, a także obniżyć jakość plonu.
Kiedy najlepiej zbierać pigwowiec?
Dojrzałość zbiorcza pigwowca przypada zwykle na przełom września i października. Dokładny termin zależy od odmiany, stanowiska oraz przebiegu pogody. W chłodniejszym regionie owoce mogą dojrzewać nieco później, ale decyzję o zbiorze zawsze trzeba uzależnić także od prognozy pierwszych przymrozków.
Nie warto zostawiać owoców na krzewie z nadzieją, że mróz poprawi ich smak. Przemarznięty miąższ traci jędrność, może brązowieć i staje się bardziej podatny na pleśń. Uszkodzone owoce szybciej się psują, a ich wartość przeznaczona do przetworów spada. Jeśli chcesz złagodzić cierpki smak, bezpieczniej zamrozić zebrane, zdrowe owoce w kontrolowanych warunkach.
Pigwowiec a pigwa pospolita – skąd bierze się pomyłka?
Nazwy tych roślin są podobne, ale dotyczą dwóch różnych gatunków. Pigwowiec jest kolczastym krzewem, natomiast pigwa pospolita rośnie jako małe drzewo. Różnią się także wielkością i kształtem owoców oraz typowym terminem zbioru.
| Cecha | Pigwowiec | Pigwa pospolita |
|---|---|---|
| Forma rośliny | Gęsty, często kolczasty krzew | Małe drzewo |
| Wielkość i kształt owoców | Małe, twarde owoce o kształcie jabłkowatym | Większe owoce, jabłkowate lub gruszkowate |
| Typowy termin zbioru | Wrzesień i październik | Październik, czasem początek listopada |
Jeśli owoce rosną na niskim, rozłożystym krzewie z cierniami, najprawdopodobniej masz do czynienia z pigwowcem. To właśnie jego owoce są zwykle niewielkie, bardzo twarde i silnie aromatyczne.
Po czym poznać dojrzałe owoce pigwowca?
Sam kalendarz nie wystarczy, ponieważ poszczególne krzewy mogą dojrzewać w różnym tempie. Przed zbiorem sprawdź kilka cech owoców:
- Skórka ma intensywnie żółty kolor – zielone zabarwienie powinno wyraźnie ustąpić, choć od strony słońca może pojawić się delikatny rumieniec.
- Zapach jest wyraźny i cytrusowy – dojrzałe owoce pachną intensywnie nawet przed rozkrojeniem.
- Owoc łatwo odchodzi od szypułki – przy delikatnym przekręceniu nie trzeba mocno szarpać pędu.
- Nasiona są ciemnobrązowe – po przekrojeniu kontrolnego owocu nie powinny być jasne ani zielonkawe.
Nieznacznie zielone owoce można zebrać przed zapowiadanym ochłodzeniem i pozostawić do dojrzewania w skrzynce. Ułóż je pojedynczą warstwą w chłodnym, przewiewnym miejscu, aby nie obijały się o siebie.
Czy pigwowiec musi przemarzć, żeby stracić cierpkość?
Nie. Pozostawianie pigwowca na krzaku do pierwszych przymrozków nie jest konieczne i może zaszkodzić plonom. Naturalny mróz działa bez kontroli. Jeśli po ochłodzeniu pojawi się wilgoć, uszkodzone owoce mogą szybko zacząć gnić, brązowieć i pleśnieć. Z czasem tracą także jędrność oraz część substancji ważnych dla jakości przetworów, w tym pektyn.
Jeżeli zależy Ci na łagodniejszym smaku, zbierz dojrzałe i nieuszkodzone owoce przed przymrozkami, a następnie umyj je, dokładnie osusz i włóż do zamrażarki. Kontrolowane mrożenie pozwala zmniejszyć cierpkość bez narażania całego plonu na nieprzewidywalne uszkodzenia. Po rozmrożeniu owoce najlepiej od razu przeznaczyć na przetwory.
Jak prawidłowo zbierać i przechowywać pigwowiec?
Zbiór wykonuj w suchy dzień, gdy owoce są pozbawione rosy. Mokra skórka i uszkodzenia mechaniczne zwiększają ryzyko rozwoju pleśni. Krzew pigwowca ma ciernie, dlatego przy pracy przydadzą się grube rękawice oraz mały sekator, szczególnie gdy owoce są schowane w gęstych pędach.
Do przechowywania wybieraj wyłącznie owoce zdrowe, jędrne i bez wgnieceń. Egzemplarze opadłe albo obtłuczone przeznacz szybciej do przetworzenia. Zebrany plon rozłóż luźno w skrzynce lub na tacy i ustaw w chłodnym, przewiewnym miejscu. Nie zamykaj owoców w szczelnych plastikowych workach, ponieważ skraplająca się wilgoć sprzyja gniciu.
- Zbieraj owoce ręcznie, delikatnie odrywając je od szypułek.
- Zakładaj rękawice chroniące dłonie przed cierniami.
- Odrzucaj owoce z pęknięciami, pleśnią i głębokimi obiciami.
- Przechowuj zdrowe egzemplarze w jednej warstwie, w chłodnym i przewiewnym miejscu.
Najbezpieczniejsza zasada brzmi więc: zbierz pigwowiec, gdy jest żółty i aromatyczny, ale jeszcze przed silniejszymi przymrozkami. Jeśli chcesz zmniejszyć jego cierpkość, wykorzystaj zamrażarkę zamiast zostawiać owoce na krzewie.
