Odmiany wysokie najczęściej prowadzi się na jeden pęd, ponieważ taki sposób ułatwia pielęgnację, poprawia przewiew rośliny i przyspiesza dojrzewanie. Prowadzenie na dwa pędy może zwiększyć plon z jednego krzaka, ale wymaga większej przestrzeni, regularnego usuwania wilków oraz intensywniejszego podlewania i nawożenia.
Na ile pędów prowadzić pomidory?
Decyzja zależy przede wszystkim od typu odmiany i miejsca uprawy. Odmiany wysokie, czyli indeterministyczne, rosną przez cały sezon i wymagają formowania. Można prowadzić je na jeden albo dwa pędy, a przy silnych roślinach także na trzy, choć ta ostatnia metoda wymaga dużego doświadczenia i przestrzeni.
Prowadzenie na jeden pęd jest najbezpieczniejszym wyborem w małym tunelu, szklarni lub na grządce, gdzie rośliny rosną dość blisko siebie. Odmiany samokończące, czyli determinatywne, mają ograniczony wzrost i zwykle nie wymagają tak rygorystycznego usuwania wszystkich pędów bocznych. W ich przypadku naturalny pokrój krzaka często pozostawia się bardziej rozgałęziony.
Na dwa pędy warto prowadzić zdrowe, silnie rosnące odmiany wysokie, zwłaszcza gdy masz miejsce na szersze rozstawienie roślin. Taki wybór nie gwarantuje automatycznie większego plonu z całej uprawy. Jeden krzak może wydać więcej owoców, ale trzeba posadzić rośliny rzadziej, aby oba pędy miały światło i przewiew.
Prowadzenie na jeden czy dwa pędy?
| Metoda | Zalecane odmiany | Odstępy | Zalety | Wady |
|---|---|---|---|---|
| Jeden pęd | Odmiany wysokie, indeterministyczne | Około 40–50 cm między roślinami, zależnie od odmiany i warunków | Łatwiejsza pielęgnacja, lepszy przewiew, wcześniejsze dojrzewanie | Mniejszy plon z pojedynczego krzaka |
| Dwa pędy | Silne odmiany wysokie, także rośliny szczepione | Około 60–80 cm lub zgodnie z zaleceniami dla odmiany | Więcej owoców z jednego krzaka, dobre wykorzystanie silnej rośliny | Więcej pracy, większe zapotrzebowanie na wodę i nawozy, wyższe ryzyko zagęszczenia |
Przy jednym pędzie wszystkie odrosty boczne usuwa się sukcesywnie, dzięki czemu roślina kieruje energię w jeden główny przewodnik. Taki krzak łatwiej podwiązać i kontrolować. Przy dwóch pędach plon z rośliny może być większy, ale każdy pęd konkuruje o wodę, składniki pokarmowe i światło.
Do prowadzenia na dwa pędy dobrze nadają się pomidory szczepione. Ich silniejszy system korzeniowy może ułatwiać utrzymanie większej masy nadziemnej. Nie zastępuje to jednak właściwego rozstawu ani regularnej pielęgnacji.
Jak wyprowadzić drugi pęd?
Drugi pęd wybiera się spośród wilków, czyli pędów bocznych wyrastających w kątach liści. Najlepszy zwykle znajduje się tuż pod pierwszym kwiatostanem, ponieważ jest silny i ma dobry dostęp do światła.
Postępuj w następującej kolejności:
- Wybierz wilka pod pierwszym kwiatostanem – pozostaw zdrowy, mocny odrost, który rozwija się bez uszkodzeń i oznak choroby.
- Usuń pozostałe pędy boczne – wyłamuj je, gdy są małe, najlepiej przy suchej pogodzie. Duże odrosty powodują większe rany i silniej osłabiają roślinę.
- Kontroluj roślinę co kilka dni – nowe wilki mogą wyrastać przez cały sezon, dlatego jednorazowe oczyszczenie krzaka nie wystarczy.
- Podwiąż oba pędy osobno – użyj dwóch linek, palików lub klipsów. Mocowanie powinno stabilizować łodygi, ale nie może wrzynać się w ich tkanki.
W dalszej pielęgnacji oba przewodniki traktuj jako główne pędy. Nie pozwalaj, aby roślina bez kontroli wytworzyła kolejne rozgałęzienia, bo szybko dojdzie do nadmiernego zagęszczenia i zacienienia liści.
O czym pamiętać przy dwóch pędach?
Większa liczba pędów oznacza większy „głód” rośliny. Pomidor potrzebuje wtedy więcej wody i składników pokarmowych, szczególnie w okresie intensywnego wzrostu oraz zawiązywania owoców. Nawożenie powinno być dostosowane do kondycji rośliny i zaleceń dla używanego preparatu, bez zwiększania dawek na wyczucie.
Przy prowadzeniu na dwa pędy zwróć uwagę na następujące warunki:
- Zapewnij większy odstęp między roślinami, aby liście i pędy nie tworzyły zwartej ściany.
- Podlewaj regularnie, ponieważ rozbudowana część nadziemna szybciej zużywa wodę.
- Stosuj zbilansowane nawożenie, a w fazie owocowania zwracaj uwagę na dostępność potasu i fosforu.
- Usuwaj chore liście i zbędne odrosty, ale nie ogołacaj krzaka zbyt mocno, ponieważ liście są potrzebne do fotosyntezy.
Zagęszczenie zwiększa ryzyko chorób grzybowych, w tym zarazy ziemniaczanej. Dobra cyrkulacja powietrza, suche liście i podlewanie kierowane pod roślinę ograniczają warunki sprzyjające infekcjom. Gdy dwa pędy stykają się z sąsiednim krzakiem albo liście długo pozostają wilgotne, lepiej zmniejszyć zagęszczenie niż pozostawiać kolejne odrosty.
W praktyce prowadzenie na jeden pęd sprawdzi się, gdy zależy Ci na prostszej pielęgnacji, wcześniejszym dojrzewaniu i mniejszym ryzyku chorób. Dwa pędy wybierz dla silnej odmiany, jeśli masz miejsce na szersze sadzenie i możesz zapewnić roślinie regularne podlewanie, nawożenie oraz podwiązywanie.
